Çemberin içinde olmak

MÜJDE IŞIL- Çok değil, birkaç hafta evvel Venedik Sinema Festivali’nde Şilili sinemacı Pablo Larrain’in “El Conde” sineması, En Uygun Senaryo Mükafatı kazandı. Larrain sinemasında, Şilili diktatör Augusto Pinochet’yi 250 yaşında bir vampir olarak resmetti. Diktatör Pinochet, Şili tarihinde o kadar yara açtı ki, yıllar geçse bile hem toplum hafızası kanamaya hem de Şili sineması bu hafızayı canlı tutmaya devam ediyor. “1976” da bu sinemalardan biri…

Filmin kahramanı Carmen orta üst sınıf, hali vakti yerinde bir konut bayanı. Onu birinci gördüğümüzde yazlık meskeninin duvarı için özel bir renk seçmeye çalışıyor. Dışarından bir bayanın otomobile alıp zorla götürüldüğünde (ve herkesin faili meçhul olacağını bildiği olayda) ne olduğunu anlamaz biçimde etrafına bakıyor. Lakin kasabanın rahibi gelip ondan 20’li yaşlarındaki yaralı bir çocuk için yardım istediğinde, içinde yaşadığı ülkenin vahim tarafıyla yüzleşiyor.

Gerilim ve paranoya

“1976”, başta ülkemizde de vizyona girmiş “Machuca” olmak üzere birçok sinemada rol almış Şilili oyuncu Manuela Martelli’nin birinci uzun metraj direktörlüğü. Dünya prömiyerini 2022 Cannes Sinema Festivali’nin Direktörlerin 15 Günü Bölümü’nde yapan sinema, burjuva sınıfından bir bayanın uyanışı üzerine konseyi. Devir ise Şili’nin en karanlık vakti olan Pinochet’nin diktatörlük yılları… Senaryosuna da imza attığı sinemada Martelli, bir bayan olarak bir bayanın bakışını ve uyanışını anlatırken toplumun kendine gelişini, sessizliğini bozmasını, sorgulamasını bayan karakter üzerinden simgeselleştiriyor. O devirde Şili’de birçok anne kayıp eşinin, çocuğunun en azından cenazesine ulaşmaya çalışırken Carmen’in konforlu hayatına devam edişi, Naziler Yahudi katliamı yaparken haberi yokmuşçasına gündelik hayatına devam edenleri anımsatıyor. Görmek ya da duymak istemeyince ne coğrafya ne de diktatör fark ediyor yani.

Carmen’in tabip olmak istemesi fakat babası   tarafından evlendirilmesi, bu vesileyle ‘doktor eşi’ unvanını alması fakat İkinci Dünya Savaşı vakti Kızıl Haç’ta misyonlu olarak çalışmış olması, onun özünde ayakları yere sağlam basan bir bayan olduğunu lakin ataerkil tertipte sıradan bir konut bayanına dönüştürüldüğünü gösteriyor. Bir burjuva eş olarak rahibin yardım teklifini kabullenmesi de toplumun ona biçtiği kalıpların dışında işe yarama, çalışma isteği. Bu kararı onu direnişçilerin dünyasına sokuyor.

Manuela Martelli birinci uzun metraj direktörlüğünde, Alan J. Pakula’yı anımsatan bir tansiyon ve paranoya atmosferi kuruyor. Carmen’in takip edildiği, otomobiline girildiği, telefonlarının dinlendiği üzere durumlarda seyirciyi de bu ‘gerçekçi’ paranoyaya dahil etmeyi başarıyor.

Şili’nin en tanınmış oyuncularından olan Aline Küppenheim’in yalın ve gerçekçi performansı sinemanın tesirini büyütüyor. Bilhassa yakın yüz planlarında Küppenheim, Juliette Binoche’u anımsatıyor.

Aksiyona doymayanlar

Eski kuşak aksiyon yıldızlarını bir ortaya getiren “The Expendables/Cehennem Melekleri” yaklaşık 13 yıldır perdeyi renklendiriyor. Birinci sinemanın hasılatının 300 milyon dolara yaklaşması üzerine devam sinemaları gelmiş lakin üçüncü sinemanın 100 milyon dolar bütçesini anca ikiye katlayabilmesi üzerine seri, 2014’ten beri ‘olmasa da olur’ moduna geçmişti. Sylvester Stallone’nun önayak olmasıyla dördüncü sinemaya sürat verildi, eski grup toparlanmaya çalışıldı. Lakin Arnold Schwarzenegger, Jean-Claude Van Damme üzere ağır toplar geri dönmedi. Stallone’un berbat adam olarak takıma katmak istediği Jack Nicholson da dışarıda kaldı. “Expend4bles/Cehennem Melekleri 4”te eski takımdan Sylvester Stallone, Jason Statham, Dolph Lundgren ve Randy Couture geri dönerken 50 Cent, Megan Fox, Andy Garcia yeni katılan isimler oldu. “Cehennem Melekleri 4” açık denizde bulunan bir nükleer füze gemisinin teröristlerce ele geçirilmesi üzerine grubun harekete geçip onları duruma operasyonunu anlatıyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir